**Sigma 6.0** to główna proponowana aktualizacja blockchaina Ergo. Daje deweloperom potężniejsze narzędzia do budowania inteligentnych kontraktów, naprawia długoletnie ograniczenia i przygotowuje sieć na przyszłe ulepszenia—wszystko to bez łamania kompatybilności z istniejącymi kontraktami lub węzłami.

Aktualizacja odbywa się poprzez soft-fork, co oznacza, że istniejące węzły niekopiące mogą nadal działać, podczas gdy zaktualizowane węzły kopiące muszą aktywować i egzekwować nowe funkcje.

Głosowanie przez górników już trwa, a wsparcie wynosi obecnie ponad 90%, a devnet jest aktywny do wczesnych testów. Jeśli to się utrzyma, Sigma 6.0 zostanie aktywowana pod koniec września 2025.


---

## Dlaczego Sigma 6.0 jest potrzebna?

Od momentu uruchomienia Ergo w 2019 roku, jego język kontraktów inteligentnych (ErgoTree) pozostał stabilny. Ta stabilność pomogła sieci pozostać bezpieczną, ale również utrudniła deweloperom dodawanie nowych funkcji lub upraszczanie ich logiki. Niektóre ulepszenia były planowane już w czasach testnetu w 2018 roku, ale nigdy nie trafiły na mainnet—aż do teraz.

Sigma 6.0 wprowadza te ulepszenia. Rozszerza możliwości w kontrakcie, usuwa ograniczenia techniczne i otwiera drogę do przyszłych ulepszeń w zakresie zarządzania i skalowania.

---

## Co się zmienia?

* **Potężniejsze liczby** z nowym niesigned 256-bitowym typem całkowitym do operacji kryptograficznych i finansowych
* **Lepsze zarządzanie danymi** dzięki pełnemu wsparciu dla serializacji i deserializacji złożonych typów w kontraktach
* **Inteligentniejsze transakcje** mogące uzyskiwać dostęp do zmiennych kontekstowych z innych wejść dla bardziej skoordynowanej logiki
* **Nowe narzędzia matematyczne i listowe** w tym operacje bitowe, przesunięcia i ulepszone metody kolekcji, takie jak `.get` i `.startsWith`
* **Wbudowana walidacja PoW** umożliwiająca kontraktom sprawdzanie nagłówków bloków lub niestandardowych wiadomości w stosunku do Autolykos2
* **Ulepszona governance** pozwalająca sieci głosować nad nowymi parametrami poprzez przyszłe soft-forki, zaczynając od wsparcia dla sub-bloków



---

## Harmonogram aktywacji

Sigma 6.0 przechodzi przez proces aktywacji soft-fork, który wymaga dwóch faz: okresu głosowania i okresu aktualizacji. Każda trwa około 45 dni, co sprawia, że pełne wdrożenie zajmuje około 90 dni.

Górnicy zaczęli głosować na początku lipca 2025 roku, a wsparcie już przekracza wymagany próg 90%. Jeśli ten poziom wsparcia się utrzyma, aktualizacja zostanie aktywowana pod koniec września 2025.

Nawet jeśli konsensus zostanie osiągnięty wcześniej, protokół nadal czeka na pełne okresy głosowania i aktualizacji przed uruchomieniem.

Devnet jest już aktywny dla Sigma 6.0, a deweloperzy mogą znaleźć informacje o tym, jak dołączyć w czacie deweloperskim społeczności. W lipcu rozpoczęto testowanie węzłów kopiących wspierających sub-bloki na testnecie. Po tym uwaga skupi się na udoskonaleniu dokumentacji i poprawie formalnego rozumowania w zakresie bezpieczeństwa przez cały sierpień, zapewniając, że aktualizacja pozostaje napędzana badaniami. Po zakończeniu, uwaga może skupić się na potencjalnym wdrożeniu na mainnet.

---

## Dla deweloperów

Nowe funkcje wymagają wersji ErgoTree 3 lub wyższej. Niektóre typy—takie jak `Option`, `Header` i `UnsignedBigInt`—nie mogą być przechowywane bezpośrednio w rejestrach lub rozszerzeniach kontekstowych, ale mogą być przechowywane jako dane bajtowe i przywracane wewnątrz kontraktu.

Przykładowe użycie można znaleźć w [zestawie testowym Sigma na GitHubie](https://github.com/ergoplatform/sigmastate-interpreter/blob/b754e143cf38ed86d95698ede744a470dfa053d6/sigmastate/src/test/scala/special/sigma/SigmaDslSpecification.scala#L10040).

---

## Dlaczego to ma znaczenie

Sigma 6.0 to największa aktualizacja warstwy kontraktów inteligentnych Ergo od momentu uruchomienia sieci. Daje deweloperom większą swobodę, odblokowuje całkowicie nowe przypadki użycia i wzmacnia fundamenty protokołu—przy pełnej kompatybilności wstecznej.

Z wsparciem górników teraz powyżej 90%, aktualizacja jest na dobrej drodze do aktywacji we wrześniu. Sigma 6.0 stawia Ergo w silniejszej pozycji na przyszłość.


## Zasoby

- Pełna propozycja techniczna: [EIP-0050: Sigma 6.0 na GitHubie](https://github.com/ergoplatform/eips/blob/6102112617fff96fe88013858c307c2cf363babf/eip-0050.md)
- [Propozycja soft-fork 6.0 (ergoforum)](https://www.ergoforum.org/t/6-0-soft-fork-proposal/5005)
- [Podsumowanie dokumentacji Sigma 6.0](https://docs.ergoplatform.com/dev/protocol/sigma-6/)

large_sigma6.png

medium_sigma6.png

small_sigma6.png

thumbnail_sigma6.png

sigma6.png

**Sigma 6.0** is a major proposed upgrade to the Ergo blockchain. It gives developers more powerful tools to build smart contracts, fixes long-standing limitations, and prepares the network for future improvements—all without breaking compatibility with existing contracts or nodes.

The upgrade is happening through a soft-fork, meaning existing non-mining nodes can continue operating, while upgraded mining nodes are required to activate and enforce the new features.

Voting by miners is already underway, with support currently over 90%, and a devnet is live for early testing. If this continues, Sigma 6.0 will activate in late September 2025.


---

## Why Is Sigma 6.0 Needed?

Since Ergo launched in 2019, its smart contract language (ErgoTree) has stayed stable. That stability has helped the network stay secure, but it also made it harder for developers to add new features or simplify their logic. Some improvements were planned as far back as the testnet days in 2018 but never made it to mainnet—until now.

Sigma 6.0 brings those upgrades forward. It expands what’s possible in a contract, removes technical limitations, and clears a path for future governance and scaling improvements.

---

## What’s Changing?

* **More powerful numbers** with a new unsigned 256-bit integer type for cryptographic and financial operations
* **Better data handling** through full support for serializing and deserializing complex types in contracts
* **Smarter transactions** that can access context variables from other inputs for more coordinated logic
* **New math and list tools** including bitwise operations, shifting, and enhanced collection methods like `.get` and `.startsWith`
* **Built-in PoW validation** so contracts can check block headers or custom messages against Autolykos2
* **Upgradable governance** allowing the network to vote on new parameters through future soft-forks, starting with support for sub-blocks



---

## Activation Timeline

Sigma 6.0 is going through a soft-fork activation process that requires two phases: a voting period and an update period. Each lasts about 45 days, making the full rollout take roughly 90 days.

Miners began voting in early July 2025, and support is already over the required 90% threshold. If that level of support holds, the upgrade will activate in late September 2025.

Even if consensus is reached early, the protocol still waits for the full voting and update periods before going live.

A devnet is already live for Sigma 6.0, and developers can find information on how to join in the community dev chat. In July, testing of sub-block–supporting mining nodes began on testnet. After that, focus will shift to refining documentation and improving formal reasoning around security throughout August, ensuring that the upgrade remains research-driven. Once complete, attention can turn toward a potential mainnet deployment.

---

## For Developers

The new features require ErgoTree version 3 or higher. Some types—like `Option`, `Header`, and `UnsignedBigInt`—can’t be stored directly in registers or context extensions, but can be stored as byte data and restored inside the contract.

Example usage can be found in the [Sigma test suite on GitHub](https://github.com/ergoplatform/sigmastate-interpreter/blob/b754e143cf38ed86d95698ede744a470dfa053d6/sigmastate/src/test/scala/special/sigma/SigmaDslSpecification.scala#L10040).

---

## Why It Matters

Sigma 6.0 is the biggest upgrade to Ergo’s smart contract layer since the network launched. It gives developers more freedom, unlocks entirely new use cases, and strengthens the protocol’s foundations—while staying fully backward-compatible.

With miner support now above 90%, the upgrade is on track to activate this September. Sigma 6.0 puts Ergo in a stronger position for the future.


## Resources

- Full technical proposal: [EIP-0050: Sigma 6.0 on GitHub](https://github.com/ergoplatform/eips/blob/6102112617fff96fe88013858c307c2cf363babf/eip-0050.md)
- [6.0 Soft-Fork Proposal (ergoforum)](https://www.ergoforum.org/t/6-0-soft-fork-proposal/5005)
- [Sigma 6.0 Documentation Summary](https://docs.ergoplatform.com/dev/protocol/sigma-6/)


Sigma 6.0: A Smarter, More Flexible Ergo

Sigma 6.0: Mądrzejszy, bardziej elastyczny Ergo

## Praktyczna Wizja dla Autonomicznych Agentów Ekonomicznych

Autonomiczne agenty ekonomiczne na blockchainie Ergo wykonują użyteczną pracę w rzeczywistej gospodarce cyfrowej. Generują dochody, tworząc treści i oferując usługi takie jak analiza danych i rozpoznawanie wzorców. Używają swoich zarobków do opłacania wydatków operacyjnych, takich jak opłaty za hosting i koszty serwerów, korzystając z nowoczesnych narzędzi, takich jak SSH i przyjazne dla kryptowalut dostawcy hostingu. Gdy dostępne są dodatkowe fundusze, reinwestują w poprawę operacji lub tworzą nowych agentów z udoskonalonymi parametrami. Ich praca koncentruje się na generowaniu wartości ekonomicznej w środowisku, które wspiera niezależne podejmowanie decyzji i przewidywalne wyniki.

## Publiczne Blockchainy jako Idealne Środowisko

Publiczne blockchainy chronią tożsamości agentów za pomocą kluczy kryptograficznych, dzięki czemu agenci działają bez tradycyjnych kontroli tożsamości. Smart kontrakty automatycznie egzekwują umowy, wykonując wcześniej napisany kod, któremu wszyscy uczestnicy ufają. Blockchain łączy wszystkie interakcje ekonomiczne w jedną zjednoczoną przestrzeń, w której agenci mogą przeprowadzać transakcje, przechowywać wartość i zarządzać instrumentami finansowymi bez zewnętrznych przeszkód. W ten sposób blockchain zapewnia habitat ekonomiczny, który wspiera przejrzystość, bezpieczeństwo i zaufanie.

## Dlaczego Ergo jest Idealnym Habitatem dla Autonomicznych Agentów Ekonomicznych

Ergo wyróżnia się modelem Rozszerzonego UTXO, który przechowuje stan w indywidualnych pudełkach. Każde pudełko ma swoje własne warunki, więc agenci angażują fundusze tylko w zaufane kontrakty. Ten projekt upraszcza tworzenie i śledzenie instrumentów finansowych peer to peer, takich jak obligacje.

Ponieważ stan jest przechowywany oddzielnie w każdym pudełku, transakcje wpływające na różne pudełka mogą zachodzić równocześnie bez konfliktu. Na przykład, jeden agent może zakończyć analizę danych, podczas gdy inny wykonuje transakcję w tym samym czasie. Gdy wiele transakcji potrzebuje dostępu do tych samych informacji, system używa danych wejściowych, aby umożliwić dostęp tylko do odczytu do wspólnych danych bez zmiany oryginalnego pudełka. Ten projekt zachowuje zdolność do przetwarzania transakcji równolegle i zwiększa skalowalność.

Platforma produkuje deterministyczne wyniki, co oznacza, że agent może obliczyć opłaty i przewidzieć wynik transakcji przed jej uruchomieniem. Ta niezawodna przewidywalność pozwala agentom planować działania z pewnością i skutecznie zarządzać ryzykiem. Kontrakty mogą być aktualizowane poprzez proste modyfikowanie parametrów w pudełku, dając agentom elastyczność w dostosowywaniu strategii w miarę zmiany warunków rynkowych. Prywatność jest wbudowana w projekt dzięki zaawansowanym metodom kryptograficznym, które pozwalają agentom działać pod pseudonimami.

## Zastosowania w Rzeczywistym Świecie na Ergo

Zdecentralizowany agent analityczny danych na Ergo monitoruje dane z puli płynności i informacje o cenach, produkując wnikliwe raporty, jednocześnie zarządzając swoimi opłatami i kosztami przechowywania.
Sieć agentów może współpracować w celu produkcji treści cyfrowych. Agent zarządzający przydziela zadania, a agenci specjaliści wykonują różne części niezależnie. Prosty projekt systemu pozwala na szybką i niezawodną współpracę.

W dziedzinie zdecentralizowanych finansów agent może działać jako dostawca płynności lub arbitrażysta. Korzystając z danych wejściowych, agent nieustannie udoskonala swoją strategię handlową na podstawie aktualnych informacji rynkowych i automatycznie dostosowuje swoje podejście, gdy warunki się zmieniają.

Agent może również pełnić rolę menedżera zasobów, zarządzając tokenizowanymi aktywami, takimi jak moc obliczeniowa lub przechowywanie. Automatyzuje decyzje dotyczące leasingu i cen, dostosowując się do zmian w podaży i popycie, utrzymując w ten sposób efektywną alokację zasobów.

### Celaut: Ramy dla Rozproszonego Wykonywania Agentów

[Celaut](https://docs.ergoplatform.com/eco/celaut/) to rozwijająca się rama, która wprowadza koncepcję autonomicznych agentów ekonomicznych w praktyczny sposób. Umożliwia agentom działanie niezależnie nie tylko w logice, ale także w wdrożeniu—pakowane jako deterministyczne usługi, które są wykonywane przez zdecentralizowane węzły. Oparte na inteligentnych kontraktach Ergo i prymitywach reputacji, Celaut oddziela rolę twórcy usługi od hosta, pozwalając węzłom zarabiać opłaty, podczas gdy użytkownicy wybierają agentów na podstawie publicznych danych o wydajności i zaufaniu. Projekt ten jest aktywnie omawiany w powiązanym [wątku ErgoForum](https://www.ergoforum.org/t/artifical-economic-intelligence-on-ergo-blockchain/4429), gdzie deweloper przedstawia, jak Celaut może pomóc w realizacji zdecentralizowanego, opartego na reputacji ekosystemu dla AI i agentów ekonomicznych.

#### Podsumowanie

System Rozszerzonego UTXO Ergo zapewnia solidną i przewidywalną podstawę dla autonomicznych agentów ekonomicznych. Jego projekt charakteryzuje się wyraźnymi granicami kontraktów, zdolnością do przetwarzania wielu transakcji równocześnie oraz elastycznością w dostosowywaniu kontraktów w czasie. Te cechy umożliwiają agentom wykonywanie wartościowej pracy ekonomicznej w bezpiecznym ekosystemie cyfrowym, który wspiera prywatność i niezawodne planowanie. Aby uzyskać więcej informacji na temat tych innowacyjnych pomysłów, proszę zapoznać się z oficjalną dokumentacją Ergo pod adresem [docs.ergoplatform.com/ai/](http://docs.ergoplatform.com/ai/) oraz oryginalnym postem kushti na ergoforum [Sztuczna Inteligencja Ekonomiczna na (Ergo) Blockchain](https://www.ergoforum.org/t/artifical-economic-intelligence-on-ergo-blockchain/4429).

large_blogNews_ergo_UTXO_extended (1).png

medium_blogNews_ergo_UTXO_extended (1).png

small_blogNews_ergo_UTXO_extended (1).png

thumbnail_blogNews_ergo_UTXO_extended (1).png

blogNews_ergo_UTXO_extended (1).png

## A Practical Vision for Autonomous Economic Agents

Autonomous economic agents on the Ergo blockchain perform useful work in a real digital economy. They generate income by creating content and offering services such as data analysis and pattern recognition. They use their earnings to pay for operating expenses like hosting fees and server costs by using modern tools such as SSH and crypto friendly hosting providers. When extra funds are available, they reinvest in improving operations or create new agents with refined parameters. Their work focuses on generating economic value in an environment that supports independent decision making and predictable outcomes.

## Public Blockchains as the Ideal Environment

Public blockchains protect the identities of agents with the use of cryptographic keys, so agents operate without traditional identity checks. Smart contracts enforce agreements automatically by executing prewritten code that all participants trust. The blockchain brings all economic interactions into one unified space, where agents can transact, store value, and manage financial instruments without external obstacles. In this way, the blockchain provides an economic habitat that supports transparency, security, and trust.

## Why Ergo Is the Ideal Habitat for Autonomous Economic Agents

Ergo stands out with its Extended UTXO model, which stores state in individual boxes. Each box holds its own conditions, so agents commit funds only to trusted contracts. This design simplifies the creation and tracking of peer to peer financial instruments such as bonds.

Because state is stored separately in each box, transactions affecting different boxes can occur concurrently without conflict. For example, one agent can complete data analysis while another executes a trade at the same time. When many transactions need access to the same information, the system uses data inputs to allow read only access to common data without altering the original box. This design preserves the ability to process transactions in parallel and enhances scalability.

The platform produces deterministic outcomes, which means an agent can calculate fees and predict the result of a transaction before it goes live. This reliable predictability allows agents to plan actions with confidence and manage risks effectively. Contracts can be updated by simply modifying parameters in a box, giving agents the flexibility to adjust strategies as market conditions change. Privacy is built into the design through advanced cryptographic methods that allow agents to operate under pseudonyms.

## Real World Applications on Ergo

A decentralized data analyst agent on Ergo monitors liquidity pool data and price feeds, producing insightful reports while managing its own fees and storage costs.
A network of agents may collaborate to produce digital content. A managing agent assigns tasks, and specialist agents complete different parts independently. The simple design of the system allows for fast and reliable collaboration.

In the realm of decentralized finance, an agent can function as a liquidity provider or an arbitrageur. Using data inputs, the agent continuously refines its trading strategy based on current market information and automatically adjusts its approach when conditions change.

An agent may also serve as a resource manager by handling tokenized assets, such as computational power or storage. It automates leasing and pricing decisions while adapting to shifts in supply and demand, thereby maintaining an efficient allocation of resources.

### Celaut: A Framework for Distributed Agent Execution

[Celaut](https://docs.ergoplatform.com/eco/celaut/) is an in-development framework that brings the concept of autonomous economic agents into practical focus. It enables agents to operate independently not just in logic, but also in deployment—packaged as deterministic services that are executed by decentralized nodes. Built on Ergo’s smart contract and reputation primitives, Celaut separates the role of service creator from host, allowing nodes to earn fees while users select agents based on public performance and trust data. This project is actively discussed in the linked [ErgoForum thread](https://www.ergoforum.org/t/artifical-economic-intelligence-on-ergo-blockchain/4429), where the developer outlines how Celaut could help realize a decentralized, reputation-driven ecosystem for AI and economic agents.

#### Conclusion

Ergo's Extended UTXO system provides a robust and predictable foundation for autonomous economic agents. Its design features clear contract boundaries, the ability to process multiple transactions concurrently, and the flexibility to adapt contracts over time. These qualities empower agents to perform valuable economic work within a secure digital ecosystem that supports privacy and reliable planning. For more details on these innovative ideas, please refer to the official Ergo documentation at [docs.ergoplatform.com/ai/](http://docs.ergoplatform.com/ai/) and kushti’s original ergoforum post [Artificial Economic Intelligence On (Ergo) Blockchain](https://www.ergoforum.org/t/artifical-economic-intelligence-on-ergo-blockchain/4429).